Втората балканска војна

Втората балканска војна во 1913 година е еден од решавачките конфликти во регионот што го преуредил Балканот пред Првата светска војна. Бугарија ги нападнала своите поранешни сојузници поради незадоволство од поделбата на Македонија. Конфликтот траел само шест недели, но донел драматични територијални промени и длабоки последици за целиот регион.

Поделени сојузници и причини за војната

По крајот на Првата балканска војна дошло до остар спор околу поделбата на ослободените територии. Бугарија и Србија потпишале договор со кој била предвидена нивната граница преку северна Македонија, но Србите успеале да заземат територии многу појужно, до линијата Битола-Гевгелија. Грција го заземала Солун и воспоставила граница со Србија. Русија се обидела да посредува, но Бугарија ја одбила арбитражата. На 19 мај Србија и Грција склучиле тајна одбранбена алијанса. Бугарските воени раководители, поттикнати од царот Фердинанд, одлучиле да го решат спорот со оружје.

Војна на повеќе фронтови

На 29 јуни 1913 година, бугарската армија без објава на војна ги нападнала српските и грчките позиции. Грчката армија ја одбила офанзивата и поминала во противнапад. Во битката кај Кукуш, грчките сили претрпеле тешки загуби, но ги пробиле бугарските одбрани. Бугарската 2-ра армија под команда на генералот Иванов доживеала сериозен пораз. Грците ги заземале Сјар, Лахна и Кавала, а Бугарите изгубиле над 6.000 заробеници и 130 топови. На српскиот фронт, борбите кај Брегалница донеле пораз за бугарската 4-та армија, иако подоцна Бугарија успеала да го запре српскиот напредок кај Калиманци на 18 јули.

Интервенција на Романија и Турција

На 10 јули Романија ѝ објавила војна на Бугарија и навлегла во Добруџа со 250.000 војници. Романските сили продирале кон Софија практично без отпор. До 23 јули романската коњица стигнала на само 11 километри од бугарската престолнина. Истовремено, Отоманската империја ја искористила ситуацијата и повторно го окупирала Одрин на 23 јули, град што Бугарија го освоила во претходната војна со огромни жртви. Бугарската позиција станала неодржлива. Откако Грција навлегла длабоко во бугарска територија преку Кресна и стигнала до Горна Џумаја, Софија побарала примирје.

Букурешки мир и последици

Мировните преговори започнале во Букурешт на 30 јули со петдневно примирје. Со договорот од 10 август, Бугарија била принудена на драстични територијални отстапки. Јужна Добруџа ѝ припаднала на Романија, поголемиот дел од Македонија на Србија и Грција, а Одрин повторно на Турција. Србија ја зголемила својата територија од 48.000 на 87.000 квадратни километри. Грција го зголемила населението од 2,7 на 4,4 милиони. Бугарија, иако територијално зголемена за 16 проценти споредено со предвоената состојба, останала со чувство на неправда и загубени можности. Овој пораз ја поттикнал Бугарија да се приклучи на Централните сили во Првата светска војна во обид да ги поврати изгубените територии.