Македонскиот (Солунски) фронт 1915–1918

Македонскиот или Солунскиот фронт претставува едно од клучните боишта за време на Првата светска војна. Овој фронт се протегал на територијата на Македонија, а бил формиран кон крајот на 1915 година со пристигнувањето на сојузничките сили на Антантата во Солун. Целта била да се помогне при повлекувањето на српската војска и да се спречи напредокот на Централните сили. Овој стратегиски потег ја претворил Македонија во арена на долгогодишна, исцрпувачка рововска војна.

Воспоставување на борбените линии и стратегии

Линијата на фронтот се протегала од Орфанскиот Залив во Егејското Море, преку Беласица и Дојранското Езеро, па сè до планината Баба и албанските предели. На северната страна биле позициите на бугарската и германската војска, додека на јужната биле стационирани француски, британски, српски, италијански и грчки трупи. По динамичните битки во 1916 година, војувањето преминало во статична фаза. Македонските планини станале утврдени зони со комплексни системи од ровови, подземни тунели и бетонски бункери кои честопати ги сечеле и делеле македонските населени места.

Битката кај Дојран и воените дејствија

Дојранскиот сектор се издвојува како една од најкрвавите точки на целиот фронт. Британските сили извршиле неколку големи офанзиви врз утврдените бугарски позиции на ридовите над езерото, но претрпеле огромни загуби. Артилерискиот оган бил толку интензивен што го променил релјефот на околината. Истовремено, жестоки борби се воделе и на Кајмакчалан, каде што српските трупи успеале да ја пробијат линијата по цена на огромни човечки жртви од двете страни.

Страдањата на цивилното население и последици

Фронтот имал катастрофални последици врз локалното население. Илјадници цивили биле принудно евакуирани или мобилизирани за копање ровови и транспорт на воена опрема. Градовите како Битола, Дојран и Гевгелија биле изложени на секојдневно бомбардирање и претрпеле тотално уништување. Покрај гладот и болестите како маларија и тифус, населението страдало и од насилната мобилизација во спротивставените армии. Пробивот кај Добро Поле во септември 1918 година го означил колапсот на фронтот, што довело до капитулација на Бугарија и крај на војната на овие простори, оставајќи ја Македонија со трајни демографски и материјални лузни.