Масакрот во Загоричани 1905

Масакрот во костурското село Загоричани претставува еден од најсуровите инциденти за време на македонските ослободителни борби по Илинденското востание. Нападот бил извршен од страна на грчки андарти со цел елиминирање на егзархиското влијание и казнување на населението поради неговата поддршка за ВМРО. Овој настан оставил длабоки траги во колективната меморија и предизвикал силен меѓународен дипломатски одглас.

Историски контекст и подготовки за нападот

По 1903 година, грчката вооружена пропаганда во Македонија се интензивирала со цел да се потисне дејствувањето на македонските чети. Загоричани било стратешка цел бидејќи важело за центар на револуционерната дејност и тврдина на македонското движење во Костурско. Грчкиот офицер Георгиос Цондос (познат како Вардас), со поддршка на костурскиот митрополит Германос Каравангелис, ја организирал операцијата. Пред нападот, митрополитот доставил список со имиња на истакнати селани кои требало да бидат ликвидирани.

Текот на нападот и извршување на злосторството

На 25 март (7 април по нов стил) 1905 година, на празникот Благовештение, околу 300 андарти го опколиле селото користејќи ја утринската магла. Нападот започнал со звуци на труби кои ги имитирале османлиските воени сигнали за да го дезориентираат населението. Андартите влегле во куќите и започнале масовни убиства врз мажи, жени и деца. Голем дел од куќите биле запалени, а имотите ограбени пред напаѓачите да се повлечат.

Истражувања и меѓународни извештаи

По масакрот, во Загоричани пристигнале меѓународни претставници, вклучувајќи ги австро-унгарскиот и рускиот конзул од Битола. Извештаите на европските офицери потврдиле дека биле убиени над 60 лица, меѓу кои и цивили масакрирани на брутален начин. Сведоштвата на преживеаните укажувале на директна вмешаност на грчките црковни власти и пасивност на османлиската војска стационирана во близина. Овие документирани докази предизвикале сериозен дипломатски притисок врз Грција од страна на големите сили.